تغذيه گياهان با كود شيميايي و رعايتنكردن اصول علمي در توليد ميوه و سبزي در ايران به مرز هشداردهندهاي رسيده است به گونهاي كه كارشناسان درباره آثار و پيامدهاي منفي آن بر سلامت شهروندان اظهار نگراني ميكنند.
تغذيه گياهان با كود شيميايي و رعايتنكردن اصول علمي در توليد ميوه و سبزي در ايران به مرز هشداردهندهاي رسيده استبه گونهاي كه كارشناسان درباره آثار و پيامدهاي منفي آن بر سلامت شهروندان اظهار نگراني ميكنند.
دكتر محمد جعفر ملكوتي، رئيس مؤسسه تحقيقات آب وخاك كشور و چهره
ماندگار سال87 و دكترثوابقي فيروزآبادي رئيس دانشكده مهندسي آب و خاك
دانشگاه تهران و دكتر علي اكبر حاج آقا محمدي فوق تخصص گوارش و كبد در
گفتوگو با همشهري در باره سرطانزابودن ميوهها و سبزيجات پرورشيافته با
كودهاي شيميايي سخن ميگويند.
دكتر محمدجعفر ملكوتي، چهره ماندگار سال87 به همشهري ميگويد: طبق
گزارش سازمان بهداشت جهاني (7002)، رتبه بهداشتي جامعه ايران بسيار پايين
(122) است كه علت اصلي آن سوءتغذيه و نهايتا عدم رعايت اصول مصرف بهينه
كود در مزارع و باغهاست و وجود ميوهها و سبزيجات بهظاهر درشتي كه فاقد
طعم و خاصيتهاي چند دهه پيش خود است، ناشي از استفاده بيرويه از كودهاي
شيميايي و سموم دفع آفات و باقيماندن تركيبات آنها در محصولات است.
وي ميافزايد: يارانه 008 ميليارد توماني دولت به كود و سموم دفع آفات
در حقيقت دادن يارانه به يك سم مهلك و مخاطرهانگيز براي سلامت جامعه است.
به گفته وي با اطمينان ميتوان اذعان داشت كه بسياري از سبزيجات و
ميوهها، به نيترات و كادميم بهعنوان ٢عامل بيماريزا و سرطانزا آلوده
است.
اين در حالي است كه قانون مصوب سال87 براي دادن يارانه به كودهاي آلي كه ضرري براي انسان و محيط زيست ندارد هنوز اجرايي نشده است.
به بيان دكتر ملكوتي همبستگي تنگاتنگي بين سلامت خاك و امنيت غذايي
وجود دارد. امروزه علت شيوع انواع بيماريها را در پايين بودن كيفيت
خاكهاي زراعي و برنگرداندن مجدد عناصر غذايي برداشتشده از خاك، بهويژه
ريزمغذيها ميدانند.
رابطه خاك ، گياه و انسان
دكتر ملكوتي كه با اصلاح فرمول كود، موفق به كسب مقام نخست كشاورزي
آكادمي علوم جهان سوم شده ميافزايد: تحقيقات 03 ساله ما ثابت كرده است
كه رابطه تنگاتنگي بين خاك سالم، گياه سالم و انسان سالم وجود دارد و منشأ
اكثر كمبودها و بيماريهاي انساني به سوءتغذيه برميگردد.
تغذيه نامتعادل گياهي كه متأسفانه امروزه گريبانگير بخش كشاورزي ما شده
است، منجر به ايجاد عوارض زيادي در جامعه ايراني مانند ريزش مو، بداخلاقي،
سرماخوردگيهاي مزمن، كمحوصلگي، خستگي مفرط، درد مفاصل، پوسيدگي دندان،
كوتاهي قد، افسردگي، كم خوني، ايمني پايين بدن و سرطانهاي دستگاه گوارش
شده است.
به گفته وي با وجود اصلاح فرمول كود، با اعمال سياستهاي نادرست از سال83 كود اوره- فسفر كود اصلي مورد استفاده در كشاورزي شد.
كودهاي فسفر وارداتي بهدليل داشتن كادميم به ميزان 03 ميليگرم در
كيلوگرم كود از نظر سلامت مناسب براي استفاده نيست درحالي كه در سال85 دو
برابر ميزان بهينه مصرف يعني يك ميليون تن وارد شد و به تبع آن 30 تن
كادميم اضافه وارد محصولات كشاورزي و آبهاي زيرزميني شد كه اگر ميزان آن
در انسان به02 ميليگرم برسد كليههاي انسان از كار ميافتد و اگر در
مقادير كم و بهتدريج وارد بدن شود موجب سرطان و كوتاهي قد ميشود؛
اين در حالي است كه محصول كارخانههاي داخلي توليد كود كه فاقد كادميم است در چند سال گذشته يا تعطيل و يا محصول آن صادر شده است.
وي در پاسخ به اين سؤال كه «فكر ميكنيد بيماريهاي جديد چگونه به وجود
آمده و چرا سرطانها زياد شده است؟» ميگويد: به علت مصرف بيرويه كودها و
سموم دفع آفات شيميايي و اينكه نميدانيم چه موقع اثر آن در محصولات از
بين ميرود.
به نظر من اگر كود وارد نكنيم و از كودهاي توليدي استفاده كنيم به مقدار بسيار زيادي به محيط زيست و سلامت خود كمك كردهايم.
براي اينكه از مصرف بيرويه كود جلوگيري كنيم بايد يارانه را از كودها
برداريم. دولت كودهاي اوره - فسفات را با يكششم هزينه وارداتي در اختيار
كشاورزان ميگذارد و كشاورزان نيز بهطور بيرويه از اين كودها استفاده
ميكنند چراكه ارزان و در دسترس است؛
در حالي كه اين يارانه بايد صرف توليد بهتر و باكيفيتتر محصول شود.
بيش از 80درصد كودهاي مصرفي در كشاورزي را كود اوره- فسفر تشكيل ميدهد و
اين تركيب شيميايي اكنون تبديل به بزرگترين سم مهلك جامعه ما شده است؛
چراكه استفاده زياد از اين كودها بهدليل داشتن كادميم و نيترات، باعث سرطانزايي ميشود.
در واقع اين عناصر و تركيبات، جذب محصولات كشاورزي، سبزيجات و بهويژه سبزيجات غدهاي مثل سيبزميني و پياز ميشود؛
به همين دليل در بيشتر اوقات متأسفانه ميزان كادميم و نيترات در
محصولات كشاورزي و سبزيجات بسيار بيشتر از سطح استاندارد است و اين
محصولات، طعم خوب و كيفيت بالاي قديم را ندارد.
كود سرطانزا
وي پس از برشمردن موارد ناديدهگرفتن توصيههاي كارشناسان توسط دولت
تصريح ميكند: با كمك بخش خصوصي و براي جلوگيري از ابتلا به سرطان در
نتيجه تجمع نيترات در بدن، كود اوره با پوشش گوگردي توليد شد كه بهدليل
عدم حمايت دولت، كارخانه آن تعطيل شد.
ما چند سال پيش به معاونت ترويج كشاورزي توصيه كرديم كه در انتخاب
توليدكننده نمونه تنها كميت و ميزان برداشت در هكتار را در نظر نگيرند
بلكه كميت را در كنار كيفيت بسنجند و براساس آن كشاورز نمونه را انتخاب
كنند؛
حتي ما پيشنهاد سنجش رايگان كيفيت سبزيجات را با ارزيابي ميزان كادميم
و نيترات در آنها داده بوديم اما در كمال تأسف هيچ توجهي به پيشنهادهاي ما
نشد و حتي خود دستاندركاران هم اهميتي به اين موضوع نميدهند و ميزان اين
تركيبات سرطانزا را در محصولات نميسنجند كه نتيجه آن افزايش ابتلا به
سرطانهاي دستگاه گوارش است.
عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس با تاكيد بر سياستهاي توسعه پايدار
اظهار ميكند: متأسفانه با تغيير مديريت اجرايي كشور، كارهاي زيربنايي
انجامشده در بخش مصرف بهينه كود نيمهكاره رها شد و چند سال است كه به
تعطيلي گراييده است؛
با اين حال من اميدوارم با رعايت اصول مصرف بهينه كود در مزارع و
باغها، افزون بر افزايش 25درصدي عملكرد، كيفيت محصولات كشاورزي و به تبع
آن سطح سلامت افراد جامعه نيز ارتقا يابد و با عمليكردن امر غنيسازي در
مزارع و باغها، علاوه بر نيل به توليد پايدار، خودكفايي نسبي و توليد
محصولات سالم، رتبه بهداشتي جامعه ايران كه در حال حاضر متأسفانه بسيار
پايين است، ارتقا يافته حداقل 2 رقمي شود.
دكترثوابقي فيروز آبادي، رئيس دانشكده مهندسي آب و خاك دانشگاه تهران
نيز در گفتوگو با همشهري يادآور ميشود: مصرف بيرويه كودهاي شيميايي در
اراضي كشاورزي سبب افزايش غلظت نيترات در آبهاي زيرزميني و شرب، كاهش
كيفيت محصولات كشاورزي و افزايش بيماريهاي سرطاني در كشور ميشود.
نظارت بينظارت
دكتر علياكبر حاجآقامحمدي فوقتخصص گوارش و كبد مركز آموزشي - درماني
بوعليسيناي قزوين نيز در همين باره به همشهري ميگويد: يكي از عوامل تجمع
بيش از حد نيترات در بدن، مصرف بيش از حد كودهاي نيتراته است كه هم از
طريق مصرف سبزيجات و صيفيجات و هم از طريق آبهاي آلوده زيرزميني وارد
بدن ميشود كه يك عامل مهم در بروز سرطان معده است.
نيترات واردشده به بدن توسط ميكروبهاي معده تبديل به تركيب نيتروز آمين ميشود كه يك ماده سمي خطرناك و سرطانزاست.
وي با اشاره به اين موضوع يادآوري ميكند كه در كشورهاي پيشرفته با
نظارت سختگيرانه بر مصرف بهينه كود و كنترل و سنجش دقيق از ورود يا مصرف
محصولات و سبزيجاتي كه ميزان اين تركيبات خطرناك در آنها بيش از حد
استاندارد است جلوگيري يا آنها را معدوم ميكنند؛ در حالي كه در ايران
نظارتي بر ميزان مصرف كود نميشود.
