بانک خون بندناف چیست؟

خون بند ناف حاوي سلول‌های بنیادی خون‌ساز است، سلول‌های پیش‌سازی که می‌توانند به همه انواع سلول‌های خونی یعنی گلبول‌های قرمز،سفید و پلاکت تبدیل شوند.
به علاوه سلول‌هاي بنيادي خون بندناف مانند سلول هاي بنيادي مغز استخوان مي‌توانند به هر نوع سلول خوني يا ايمني بدل شوند

علاوه بر اين سلول هاي بنيادي مانند سلول هاي بنيادي جنيني،علاوه بر توانایی خون‌سازی، داراي اين قابلیت هستند که روزي براي ترميم بافت‌هاي صدمه ديده در قلب يا حتي مغز به کار روند.

این سلول‌های بنیادی از خون بند ناف و جفت در هنگام وضع حمل جدا مي شوند و قابل نگهداري هستند تا در آينده در صورت لزوم براي همان بچه يا اعضاي خانواده وي و يا براي شخص ديگري استفاده شوند.

در مواردی مانند سرطان خون،کودکان نيازمند پيوند معمولاً نمي توان از خون بندناف خودشان استفاده کرد، زيرا اين خون هم داراي همان جهش هاي ژنتيکي است که بيماري آنها را باعث شده است. در این مون نفع واقعي ايجاد بانک خون بندناف در چنین مواردی از لحاظ توانايي آن براي حيات بخشي به ديگران است.

پيوند سلول هاي خون ساز بندناف هنوز بسيار کمتر از پيوند سلول هاي خون ساز مغز استخوان رايج است،اما تحقيقات مي دهد که استفاده از اين سلول ها مي تواند در 70 بيماري مختلف از سرطان‌هاي خون و لنفاوي گرفته تا برخي کم‌خوني هاي ارثي به کار رود،

اميدواري بر اين است که در آینده از این نوع سلول‌های بنیادی هم جهت استفاده از اين سلول هاي بنيادي براي درمان بيماري هايي مانند ديابت، پارکینسون و بيماري قلبي پيدا شود.

يک مزيت مهم استفاده از سلول هاي بندناف اين است که بر خلاف پيوند مغز استخوان نيازي نيست که گيرنده پيوند کاملاً با دهنده تطبيق داشته باشد. به عبارت ديگر براي بيماران بيشتري مي توان سلول هاي اهدايي مناسب را يافت.

در حالي که در مورد مغز استخوان تنها هنگامي که دست کم هفت پروتئين از هشت پروتئين سلولي در اهداکننده با پروتئين هاي بيمار مشابه باشند، پيوند امکان‌پذير است، در مورد خون بندناف تطبيق تنها چهار پروتئين از شش پروتئين کفايت مي کند.

اين تفاوت به خاطر آن است که خون بند ناف داراي سلول هاي ايمني کمتر و ضعيف تري نسبت به مغز استخوان است، بنابراين احتمال کمتري وجود دارد که عارضه حمله سلول هاي پيوندي در بافت سالم بيمار (واکنش بافت پيوندي عليه ميزبان) رخ دهد.

بنابراین براي بيماراني که بايد در ميان افراد غريبه به دنبال فرد سازگار باشند، ممکن است استفاده از خون بندناف بي خطرتر باشد.

احتمال واکنش "بافت پيوندي بر ضد ميزبان" Graft versus host که در آن سلول هاي ايمني پیوندی بافت‌هاي فرد گیرنده را بيگانه محسوب مي کنند و به آن حمله مي‌کنند در خون بندناف دريافتي از يک اهداکننده غيرخويشاوند 10 تا 15 درصد است ولي اين رقم در مورد پيوند مغز استخوان فرد غيرخويشاوند به 40 درصد مي رسد.

به علاوه خون بندناف را مي توان به سادگي از ذخیره درون بانک پیدا کرد و براي بيمار فرستاد، در حالي که اهداکننده مناسب مغز استخوان را بايد رديابي کرد و بعد براي کشيدن مايع مغز استخوان از استخوان هايش بستري کرد.

نگهداري سلول‌هاي بنيادي بند ناف به دو صورت ممکن است:

یکی بانک خصوصي خون بند ناف که سلول هاي بنيادي بند ناف هر نوزاد را با دريافت مبلغي از والدین براي آينده کودک آنها نگهداري مي‌کند.البته اين سلول ها داراي همان ترکيب ژنتيکي سلول‌هاي نوزاد هستند و نمي‌توان براي مواردي مانند سرطان خون از آن استفاده کرد

دیگری بانک عمومي خون بند ناف که سلول هاي بنيادي را براي استفاده همگاني در آن نگهداري مي‌شود و معمولا دولت‌ها یا سازمان‌های پزشکی به صورت غیرانتفاعی آن را به وجود می‌آورند.این بانک‌ها از خون بند ناف اهدایی استفاده می‌کنند.(همشهری)